Jonas Staal. Collectivise Facebook (Συλλογικοποίηση του Facebook), 2020



Το Collectivise Facebook (Συλλογικοποίηση του Facebook) είναι μια αγωγή κατά της ομώνυμης πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης την οποία συνέταξαν ο καλλιτέχνης Jonas Staal και ο δικηγόρος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Jan Fermon το 2020. Η αγωγή θα κατατεθεί στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη. Στόχος τους είναι να αναγνωριστεί το Facebook ως κοινό κτήμα και να μεταβιβαστεί η ιδιοκτησία του στους 2,8 δισεκατομμύρια χρήστες του. Ο Staal και ο Fermon δεν επιδιώκουν να «μεταρρυθμίσουν» ή να κρατικοποιήσουν το Facebook, αλλά να το μετατρέψουν σε έναν υπερεθνικό συνεταιρισμό που θα ανήκει και θα διοικείται από τους ίδιους τους χρήστες του. Το βίντεο σε αυτή την εγκατάσταση παρουσιάζει τα βασικά επιχειρήματα της αγωγής των Staal και Fermon, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι το Facebook με διάφορους τρόπους παραβιάζει το δικαίωμα στη συλλογική και ατομική αυτοδιάθεση. Για παράδειγμα, εργαλειοποιεί τους χρήστες ως άμισθους συλλογείς δεδομένων, εφαρμόζει ρατσιστικούς αλγορίθμους, διευκολύνει την παρακολούθηση των χρηστών του και επηρεάζει εκλογικές αναμετρήσεις με δυσανάλογους τρόπους. Οργανώνοντας «προδικασίες» (προκαταρκτικά δικαστήρια) σε θέατρα, πολιτιστικούς χώρους και διαδικτυακές πλατφόρμες, ο Staal και ο Fermon εμπλέκουν τους θεατές στην ανάπτυξη του κατηγορητηρίου και τους προσκαλούν να συμμετάσχουν στη συλλογική αγωγή ως συνενάγοντες και συνενάγουσες.

Ο Jonas Staal είναι εικαστικός καλλιτέχνης, που πραγματεύεται στο έργο του τη σχέση μεταξύ τέχνης, προπαγάνδας και δημοκρατίας. Η πρακτική του Staal περιλαμβάνει παρεμβάσεις στον δημόσιο χώρο, εκθέσεις, διαλέξεις και εκδόσεις. Έχει ιδρύσει και διευθύνει καλλιτεχνικές και πολιτικές οργανώσεις και εκστρατείες, όπως το New World Summit, τη New Union, τη New World Academy (σε συνεργασία με την καλλιτεχνική συλλογικότητα BAK), την ουτοπιστική προπαρασκευαστική εκπαίδευση Training for the Future (με τον Florian Malzacher), την Obscure Union (με τη Laure Prouvost) και το Court for Intergenerational Climate Crimes (με τη Radha D’Souza).


Collectivise Facebook is a lawsuit brought against Facebook by artist Jonas Staal and human rights lawyer Jan Fermon in 2020, which they will file at the United Nations Human Rights Council in Geneva. Their aim is to have Facebook recognised as a public domain and to have its ownership transferred to its 2.8 billion users. Staal and Fermon do not seek to “reform” Facebook nor to nationalise it, but rather to turn it into a transnational cooperative owned and governed by Facebook users. The video in this installation introduces the core arguments of Staal and Fermon’s lawsuit, in which they argue that Facebook infringes upon the right to self-determination of peoples and individuals in various ways. For example, by instrumentalising users as unpaid data collectors, by employing racist algorithms, enabling surveillance of its users and influencing elections in disproportionate ways. Through “pre-trials” (preliminary tribunals) in theatres, cultural spaces and online platforms, Staal and Fermon involve the public in the argumentation of the indictment and invite them to join in the collective action lawsuit as co-claimants.

Jonas Staal is a visual artist whose work addresses the relationship between art, propaganda and democracy. Staal’s practice includes installations in public space, exhibitions, lectures and publications. He has founded and directed artistic and political organisations and campaigns, including the New World Summit, the New Union, the New World Academy (in collaboration with the BAK art collective), the utopian preparatory education Training for the Future (with Florian Malzacher), the Obscure Union (with Laure Prouvost) and the Court for Intergenerational Climate Crimes (with Radha D’Souza).