Φωτογραφία: Shadow Piece, 2005, Μονοκάναλη βιντεοεγκατάσταση

DAVID CLAERBOUT

Ωδείο Αθηνών

«Η πρώτη αίσθηση»: Αυτή είναι η βαθιά ποιητική αίρεση του Ντάβιντ Κλέρμπαουτ και η πρωταρχή της δικής μας αναζήτησης. «Βολή τη πρώτη» ονομάζει ο Πλωτίνος στις Εννεάδες του (1,2) την αρχική επαφή με το θέαμα ή το ακρόαμα που σαγηνεύει, κινητοποιεί και επιβάλλεται στις αισθήσεις μας δια μιας. Την αρχή αυτή επιβεβαιώνει και ο σύγχρονος καλλιτέχνης από τη μια έκθεσή του στην άλλη, προτού την αμεσότητα της συνολικής εμπειρίας διαδεχτεί η συγκέντρωσή μας σε κάθε έργο χωριστά. Στις διαφορετικές του συμπυκνωμένες χρονικότητες, στην ξεχωριστή του ατμόσφαιρα, στους εσωτερικούς του ήχους. Γιατί κάθε «έκθεση-προβολή» του Κλέρμπαουτ, παρά τον ανοιχτό χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής της, βιώνεται μέσα σε ησυχία και σιωπή. Αυτή είναι η μήτρα του ήχου και της εικόνας στις βιντεοεγκαταστάσεις του, που διασταυρώνονται εξίσου με τη ζωγραφική, τη φωτογραφία και τον κινηματογράφο.

Τα έργα του αφηγούνται τον χρόνο που περνάει, χωρίς αφηγηματικότητα. Δεν υπάρχουν πραγματικές ιστορίες αλλά εν δυνάμει αφηγήσεις. Μπροστά στους διαφορετικών διαστάσεων προβαλλόμενους «πίνακες» της αίθουσας, βυθιζόμαστε στην αργή ροή της διάρκειας. Αναζητούμε το ηχόχρωμα του χρόνου, το σχήμα του. Μέσα από τις αλλαγές του φυσικού φωτός, τη βραδύτητα των πλάνων στο μεταίχμιο κίνησης και στατικότητας. Την κίνηση της μουσικής. Μέσα από μια μετωνυμική ρητορική και ψηφιακή επεξεργασία που συμπυκνώνουν το παρελθόν και το παρόν της εικόνας. Ο χρόνος εδώ έχει μελαγχολία, αναμονή, χαρά, μνήμη…

Στα στοχαστικά και ποιητικά δοκίμια του Ντάβιντ Κλέρμπαουτ η καλλιτεχνική υβριδίωση δεν ανιχνεύεται μόνο στους συνδυασμούς μικτών μορφών, στις συγχωνεύσεις, αντιστροφές, ποικίλες οικειοποιήσεις και ενσωματώσεις. Νομιμοποιείται επίσης μέσα σε διαφορετικές πρακτικές και ρόλους του καλλιτέχνη, όπου συναντώνται και συνυπάρχουν ο αρχειοδίφης με τον φωτογράφο και τον κινηματογραφιστή, ο ζωγράφος με τον κριτικό και τον επιμελητή των εκθέσεών του.

Η έκθεση που σχεδίασε για την Αθήνα, γεννιέται μέσα σε ένα νέο χώρο για το Μουσείο. Η υβριδική προσέγγιση του καλλιτέχνη-επιμελητή μας διδάσκει.

 

1. David Campany (επ.), The Cinematic. Documents of Contemporary Art, Whitechapel και The MIT Press, Λονδίνο, Cambridge, 2007, σ. 11.
2. Δείτε το κεφάλαιο «The Pose» στο βιβλίο Roland Barthes, Camera Lucida, Vintage, Λονδίνο, 2000, σσ. 78-80.

Επιμέλεια: David Claerbout