Χωρίς τίτλο, 2016
Εγκατάσταση με 77 επιζωγραφισμένα ξυλόγλυπτα
Συλλογή ΕΜΣΤ
Δωρεά Φλωρίκας Π. Κυριακοπούλου 2025
Αυτό το έργο τέχνης προκύπτει από τη συνεργασία μεταξύ του Θεόδωρου Παπακωνσταντίνου (1913–1999) και της κόρης του, εικαστικού Λήδας Παπακωνσταντίνου, πλέκοντας την προσωπική μνήμη με τη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Με ρίζες στη ζωή του Θεόδωρου ως αξιωματικού του Πολεμικού Ναυτικού, πολιτικού εξόριστου και αυτοδίδακτου ξυλογλύπτη, το έργο βασίζεται στις χειροποίητες φιγούρες, τα εργαλεία και τα ενθύμια που δημιούργησε αφότου εγκαταστάθηκε στο νησί των Σπετσών με τη σύζυγό του, τη ζωγράφο Λίτσα Παπακωνσταντίνου (1922–2000). Η Λήδα επαναπλαισιώνει αυτά τα αντικείμενα μέσα σε μια σύγχρονη εγκατάσταση, μεταμορφώνοντάς τα σε ένα ζωντανό αρχείο οικογενειακής εμπειρίας, ανθεκτικότητας και κοινωνικής αλλαγής. Σκαλιστές φιγούρες ναυτικών, ιερέων και γυναικών ανακαλούν έναν κόσμο λαϊκής χειροτεχνίας και καθημερινού ηρωισμού που χάνεται. Μέσα από τον διάλογο μεταξύ πατέρα και κόρης, το έργο τέχνης γεφυρώνει τις γενιές, διασώζοντας την πολιτισμική μνήμη και εξερευνώντας παράλληλα τις τομές της τέχνης, της ιστορίας, της πολιτικής και της ταυτότητας στη μεταπολεμική Ελλάδα, μέσα από βαθιά προσωπικές οπτικές αφηγήσεις.
Όπως σημειώνει η Λήδα Παπακωνσταντίνου, «Με αυτό το έργο παρουσιάζω αρχεία από τη ζωή τους, έργα, κομμάτια από το εργαστήρι, αντικείμενα, εργαλεία, βιβλία τους, μαζί και ορισμένα δικά μου έργα που τους αφορούν – ένα εφήμερο μουσείο όπου συναντιόμαστε για άλλη μια φορά τρεις Παπακωνσταντίνου, ο Θοδωρής, η Λίτσα και η Λήδα.» Η ένταξη των ξυλόγλυπτων του πατέρα της σε μια έκθεση της ίδιας δεν μπορεί να ερμηνευθεί μόνο ως μια χειρονομία οικειοποίησης αλλά ως μια βαθιά πράξη αναγνώρισης και διαγενεακής μετάδοσης γνώσεων. Άλλωστε η ίδια η Παπακωνσταντίνου εργάστηκε σταθερά μέσα στον κόσμο της τεχνουργίας και των υλικών, μια πρακτική που φέρει οπωσδήποτε μνήμες από πρακτικές τις οποίες άσκησαν με αφοσίωση για πάνω από πέντε δεκαετίες οι χειροτέχνες γονείς της.
Η Λήδα Παπακωνσταντίνου γεννήθηκε το 1945 στον Αμπελώνα Λάρισας. Ζει και εργάζεται στις Σπέτσες.
