The Old Pipe, 2021
Λάδι σε ξύλο
Συλλογή ΕΜΣΤ
Αγορά 2025
Στο έργο του Ρουμάνου ζωγράφου Șerban Savu αναδύονται εντάσεις μεταξύ παρελθόντος και παρόντος: ο καλλιτέχνης παρακολουθεί μέσα από ένα κριτικό πρίσμα την πορεία της ιδιαίτερης πατρίδας του καθώς εξελίσσεται στον ιστορικό χρόνο από επαρχία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, μέσα από τις επιδράσεις του ορθόδοξου Βυζαντίου, της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της Σοβιετικής Ένωσης, για να αναφέρουμε λίγα μόνο στιγμιότυπα, στον υπαρκτό σοσιαλισμό και από κει σε μια δυτικού τύπου φιλελεύθερη δημοκρατία. Εκ πρώτης όψεως πολλά έργα του δίνουν την εντύπωση του ρεαλισμού. Στην πραγματικότητα όμως ενσωματώνουν μια κριτική στάση απέναντι στο ιστορικό ύφος του προπαγανδιστικού σοσιαλιστικού ρεαλισμού. O Savu αποτυπώνει μια καθημερινότητα σε κίνηση η οποία είναι συνάμα παραδόξως στατική. Άνθρωποι μέσα σε αστικά και αγροτικά περιβάλλοντα μοιάζουν μικροί μέσα στον χώρο, καθώς εκτελούν ασαφείς εργασίες, για τις οποίες αναρωτιέται κανείς: ποιος ορίζει τα πλάνα και τον σκοπό τους; Οι ενασχολήσεις φαντάζουν οικείες αλλά και συνάμα παράξενες. Σαν παραδείγματα μιας σισύφειας επανάληψης ή σαν νύξεις της απώλειας ενός σαφούς προσανατολισμού. Πρόκειται άραγε για εργασίες εκσυγχρονισμού που ακολουθούν την κατάρρευση των ουτοπιών, όπως αυτή σηματοδοτήθηκε το 1989; Και ποια είναι κάθε φορά τα οράματα που τις διαπνέουν;
Μπροστά στα υλικά κατάλοιπα που συναντούν, οι ανθρώπινες φιγούρες του Savu μοιάζουν μάλλον αμήχανες. Οι υποσχέσεις του παρόντος για μια αφηρημένη μελλοντική πρόοδο τούς αφήνουν αδιάφορους. Στο έργο The Old Pipe η διαμελισμένη αγαλματική μορφή μοιάζει με πραγματικό θύμα της ιστορίας. Αλλά ποια ιστορία είναι αυτή; Ο Savu μας θυμίζει ότι στο μεταβατικό, αναστοχαστικό παρόν μας κάθε γενιά ξαναγράφει την ιστορία μέσα από δικά της ερωτήματα. Περιγράφοντας την πρακτική του, ο Savu σημειώνει: «συνήθως συνθέτω μια σκηνή από διάφορες εικόνες, χρησιμοποιώντας σκίτσα, σχέδια ή και ψηφιακά προγράμματα επεξεργασίας εικόνων. Μερικές φορές χρησιμοποιώ δικές μου φωτογραφίες, άλλες φορές εικόνες που βρίσκω σε διάφορες πηγές». Η συγκεκριμένη εικόνα μπορεί να είναι μια σκηνή εργασίας από τις τοπικές ειδήσεις, αλλά δεν έχει τόση σημασία. Αυτή η σκηνή εργασίας περιλαμβάνει τον παλιό αγωγό, ο οποίος προφανώς ανήκει στην πιο πρόσφατη ιστορία, αλλά και τον κορμό του αγάλματος που παραπέμπει στην ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα. Παρότι οι χρονικότητες του παλαιού αγωγού και της αγαλματικής μορφής είναι διαφορετικές, έχουν περισσότερα κοινά στοιχεία απ’ όσα εκ πρώτης όψεως φανερώνουν. Άραγε, μια μελλοντική αρχαιολογία θα διαχώριζε τον πρώτο ως τεχνικό έργο και το δεύτερο ως τέχνη; Είναι άραγε η ιστορία κάτι που κατασκευάζεται, κάτι στο οποίο επεμβαίνεις, με τον ίδιο τρόπο που επισκευάζεις έναν παλιό αγωγό ή συμπληρώνεις φαντασιακά τα μέλη του αγάλματος που λείπουν; Και πρόκειται πράγματι για μια επισκευή ή για κάτι άλλο; Μήπως, υπό ορισμένες συνθήκες, η διάσωση ισοδυναμεί με καταστροφή; Το κύριο στοιχείο του έργου του Șerban Savu φαίνεται να είναι η αμφισημία του, η δυσκολία μιας ξεκάθαρης ερμηνείας: εναπόκειται στον θεατή να κατασκευάσει μια αφήγηση.
O Șerban Savu γεννήθηκε στη Σιγκισοάρα της Ρουμανίας το 1978. Ζει και εργάζεται στην πόλη Κλουζ (Ρουμανία).
