Καραούλι, 1997
Φωτογραφία
Συλλογή ΕΜΣΤ
Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ. Δασκαλόπουλου
Στο Καραούλι ο Κωνσταντίνος Κακανιάς αξιοποιεί μια από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες της ελληνικής εθνικής εικονογραφίας: τον τσολιά. Ωστόσο, υπονομεύ-
ει τον ηρωικό και μνημειακό χαρακτήρα του συμβόλου σκηνοθετώντας μια εικόνα κωμικής παραδοξότητας, εκτός τόπου και χρόνου: ο τσολιάς παραφυλάει με το καριοφίλι του προτεταμένο στην ταράτσα μιας αθηναϊκής πολυκατοικίας, με φόντο την επιγραφή μιας τράπεζας. Η προσεγμένη πόζα, η επιτηδευμένη ακινησία και η σχεδόν επιτελεστική διάσταση της φωτογραφίας αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα του συμβόλου ως κατασκευής και δημόσιου ρόλου. Η μετατόπιση αυτή είναι κεντρική στην πρακτική του Κακανιά, ο οποίος συχνά χρησιμοποιεί το χιούμορ, τη μεταμφίεση και την ειρωνεία για να επανεξετάσει πολιτισμικά στερεότυπα. Στο έργο, η «ελληνικότητα» δεν παρουσιάζεται ως σταθερή ουσία αλλά ως εικόνα και αφήγηση που μπορεί να αλλάξει πλαίσιο και σημασία. Το χιούμορ λειτουργεί
εδώ ως εργαλείο αποσταθεροποίησης του οικείου, επιτρέποντας μια πιο σύνθετη ανάγνωση της συλλογικής ταυτότητας.
Στο Καραούλι ο Κωνσταντίνος Κακανιάς φωτογραφίζει μια ανδρική μορφή ντυμένη με τη φουστανέλα και τα τσαρούχια του εύζωνα, τοποθετημένη όμως σε ένα περιβάλλον που απομακρύνεται από τη μνημειακή και επίσημη εικόνα του εθνικού συμβόλου. Η στάση του σώματος, η σκηνοθετημένη ακινησία και η ελαφρώς παράδοξη ατμόσφαιρα του έργου δημιουργούν μια αίσθηση θεατρικότητας και αμφισημίας. Ο Κακανιάς μετατοπίζει έτσι τον τσολιά από το πεδίο της εθνικής αναπαράστασης σε έναν χώρο επιτέλεσης και ρόλου, όπου η «ελληνικότητα» εμφανίζεται ως εικόνα που μπορεί να αναπαραχθεί, να παιχτεί και να επανανοηματοδοτηθεί. Μέσα από το χιούμορ και τη σκηνοθεσία, το έργο προτείνει μια ειρωνική αλλά και τρυφερή ανάγνωση της πολιτισμικής ταυτότητας.
Ο Κωνσταντίνος Κακανιάς γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Ζει και εργάζεται στο Λος Άντζελες.
