XTC, 2019
Μικτή τεχνική σε ξύλο
Ευγενική παραχώρηση Συλλογή Δάκη Ιωάννου
To έργο του Στέλιου Φαϊτάκη αναδεικνύει τις βαθιές διασταυρώσεις μεταξύ βυζαντινών, μετα-οθωμανικών και σύγχρονων οπτικών πολιτισμών σε τούτη τη γωνιά της Ανατολικής Μεσογείου. Η ζωγραφική του συγκροτεί ένα υβριδικό εικονογραφικό σύμπαν όπου τοπικές και υπερτοπικές παραδόσεις συνυπάρχουν και νοηματοδοτούνται εκ νέου. Το έργο XTC εντάσσεται στη χαρακτηριστική εικαστική γλώσσα του καλλιτέχνη, όπου στοιχεία της βυζαντινής αγιογραφίας, της μνημειακής ζωγραφικής και της αστικής κουλτούρας συνδέονται με σύγχρονα αφηγήματα και συνυπάρχουν με αυτά σε πυκνές αλληγορικές συνθέσεις. Ο Φαϊτάκης, που ξεκίνησε από τη σκηνή του graffiti της Αθήνας τη δεκαετία του 1990, ανέπτυξε μια ιδιότυπη ζωγραφική γραφή με έντονες μορφές, χρυσά χρώματα και αφηγηματικές σκηνές γεμάτες συμβολισμούς. Στο XTC, η έννοια της έκστασης —όπως υποδηλώνει ο τίτλος— και η απεικόνιση του υπερβατικού στοιχείου, τόσο συχνού στη βυζαντινή εικονογραφία, τις συμβάσεις της οποίας οικειοποιείται ο Φαϊτάκης, αποδίδεται μέσα από μια σύνθεση που ισορροπεί ανάμεσα στο κοσμικό και το πνευματικό, στο καθημερινό και το οραματικό: ένα πλήθος που παραπέμπει σε αγιογραφικές μορφές, αν και εξόχως σύγχρονο κατά τα λοιπά, συνωθείται χορεύοντας, με χέρια υψωμένα. Όπως συχνά συμβαίνει στο έργο του Φαϊτάκη, η εικόνα λειτουργεί ως αλληγορία για την ανθρώπινη κατάσταση, συνδυάζοντας στοιχεία σύγχρονης εμπειρίας με ένα σχεδόν μυθικό εικονογραφικό σύμπαν.
Το έργο παρουσιάστηκε το 2019 στο πλαίσιο της έκθεσης Awe του Hydra School Projects, σε επιμέλεια του Δημήτρη Αντωνίτση. Η έκθεση διερευνούσε διαφορετικές μορφές θαυμασμού, δέους και πνευματικής έντασης μέσα από έργα σύγχρονων καλλιτεχνών, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στο αισθητικό και το υπαρξιακό βίωμα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το XTC μπορεί να ιδωθεί ως μια εικονογραφική μελέτη πάνω στην εμπειρία της έκστασης – είτε ως θρησκευτική, είτε ως κοινωνική ή ψυχολογική κατάσταση. Στη ζωγραφική του Φαϊτάκη, μορφές από διαφορετικές χρονικότητες και πολιτισμικές παραδόσεις συνυπάρχουν σε σύνθετα αφηγηματικά τοπία, όπου το ιερό και το καθημερινό διασταυρώνονται. Η επίπεδη, σχεδόν εικονογραφική οργάνωση του χώρου παραπέμπει στη βυζαντινή ζωγραφική, ενώ η πληθώρα λεπτομερειών και συμβόλων δημιουργεί ένα σύγχρονο αλληγορικό σύμπαν. Η διεύρυνση της παλέτας προς ψυχρότερους τόνους εντείνει αυτή τη συνθήκη, μεταβάλλοντας τη συναισθηματική θερμοκρασία της εικόνας και ενισχύοντας την αίσθηση μιας εσωτερικής, σχεδόν στοχαστικής έκστασης. Έτσι, το έργο δεν αναφέρεται μόνο σε μια στιγμιαία εμπειρία έντασης, αλλά και στη διαρκή ανθρώπινη αναζήτηση για νόημα, πίστη και υπέρβαση μέσα σε έναν κόσμο αντιφάσεων.
Ο Στέλιος Φαϊτάκης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1976. Έφυγε από τη ζωή το 2023.
