Griechenland-Zyklus / Greece Series, 2013
Εκτυπώσεις pigment, μεταξοτυπία σε γυαλί
Συλλογή ΕΜΣΤ
Αγορά 2022
Η σειρά φωτογραφιών Griechenland Zyklus [Ελληνικός κύκλος] αποτελεί μέρος ενός οδοιπορικού που πραγματοποιεί ο Sven Johne το 2012 στην Ελλάδα της δημοσιονομικής κρίσης. Πιο συγκεκριμένα, ο καλλιτέχνης ταξιδεύει σε μέρη της ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας (Αθήνα, Ιωάννινα, Καλάβρυτα, Ξάνθη, Ηγουμενίτσα, Σκουριές, Ιθάκη, Κεφαλονιά, Κρήτη, Νάξο, Ρόδο κ.ά.) φωτογραφίζοντας τους νυχτερινούς αιθέρες και προσθέτοντας σε αυτές τις εικόνες σύντομες περιγραφές του επίγειου κόσμου με τη μορφή, ντοκιμενταρίστικων, συναισθηματικά αποστασιοποιημένων ημερολογιακών εγγραφών. Οι σχεδόν «κλινικές» αυτές καταγραφές του τι συμβαίνει «κάτω στον Νότο», στις κοινότητες και τους τόπους που επισκέπτεται, τουριστικούς και μη, φανερώνουν τις αντιφάσεις ανάμεσα στην πραγματικότητα του τουρισμού και τη φτώχεια στον καιρό της κρίσης, ανάμεσα στην ομορφιά του Μεσογειακού τοπίου και τη συνθήκη του χρέους και της ανέχειας, ανάμεσα στο εξιδανικευμένο παρελθόν της χώρας και της τότε δυσπραγίας της. Την επόμενη χρονιά, ο Johne παρουσιάζει το αποτέλεσμα αυτού του οδοιπορικού με τη μορφή εικαστικής έκθεσης στην αίθουσα τέχνης του περιοδικού Camera Austria στο Graz, με τίτλο Where the sky is darkest, the stars are brightest [Όπου οι ουρανοί είναι σκοτεινότεροι, τα αστέρια λάμπουν φωτεινότερα]. Στις λήψεις του, παρατηρούμε τον απέραντο έναστρο ουρανό, ο οποίος προσφέρει ένα ποιητικό πεδίο λύτρωσης που λειτουργεί παρηγορητικά —έναν σταθερό πόλο διαφυγής— σε αντίθεση με το πεπερασμένο του χρόνου των κοινωνικών και οικονομικών αβεβαιοτήτων. Ταυτόχρονα, το ίδιο το είδος του ντοκουμέντου-φωτογραφίας αμφισβητείται ως μέσο το οποίο μπορεί να αφηγηθεί την πραγματικότητα χωρίς την απαραίτητη πλαισίωση του γραπτού λόγου.
Συνδυασμένα με τη σιωπηλή εικόνα του έναστρου ουρανού, τα ασύνδετα εκ πρώτης όψεως, «αντικειμενικά» αφηγηματικά θραύσματα της σειράς αναδεικνύουν ένα σύνολο υποκειμενικοτήτων που, αίφνης, στο άθροισμά τους, αποδίδουν μια μεγαλύτερη και αμεσότερη εικόνα και αίσθηση του κόσμου. Σε κάθε περίπτωση, το τοπίο είναι μια κατάσταση του μυαλού μας, μοιάζει να λέει ο καλλιτέχνης. Μια ιδεολογική κατασκευή. Ο Johne σχολιάζει σε ένα μετα-επίπεδο την ίδια την πρόσληψη των εικόνων. Άραγε όταν αυτές σιωπούν σαν τον νυχτερινό ουρανό, η αναλαμπή των άστρων οδηγεί το ανθρώπινο μυαλό σε μια νέα υπαρξιακή συνειδητότητα; Τέλος, αναπόφευκτα, ίσως οι φωτογραφίες αυτές μας θυμίσουν τους βορειοευρωπαίους των τελευταίων αιώνων και τη σαγήνη του νότου, που τους οδηγούσε στο περίφημο Grand Tour. Ωστόσο, μέσα στο πλαίσιο της ύστερης μεταμοντέρνας συνθήκης, η προσέγγιση του Sven Johne εξυπηρετεί διαφορετικούς σκοπούς, στοχεύοντας στο να πυροδοτήσει έναν διάλογο γύρω από τις σύγχρονες κοινωνικές συνθήκες, τις ροές κεφαλαίων, τον τουρισμό της κρίσης –ή αυτό που έχει ονομαστεί «πορνογραφία της φτώχειας»– και τις ποιητικές δυναμικές.
O Sven Johne γεννήθηκε στο Μπέργκεν, στο νησί Ρούγκεν (Γερμανία) το 1976. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο.
