Female Sensibility, 1973
Βίντεο, έγχρωμο, με ήχο, 14′
Συλλογή ΕΜΣΤ
Αγορά 2002
Το έργο της Lynda Benglis εντάσσεται σε μια ευρύτερη διερεύνηση του σώματος, της επιθυμίας και της αναπαράστασης, στην οποία οι έννοιες της σχέσης και της οικειότητας έχουν κεντρική θέση. Στο βίντεο Female Sensibility (1973), η Lynda Benglis παρουσιάζει δύο γυναίκες σε κοντινό πλάνο να αγγίζονται, να φιλιούνται και να χαϊδεύουν η μία την άλλη μπροστά στην κάμερα. Η οικειότητα της σκηνής υπονομεύεται από ένα θορυβώδες ηχητικό υπόστρωμα: αποσπάσματα από εκπομπές του αμερικανικού ραδιοφώνου, ανδρικές φωνές, χιούμορ και τραγούδια που αναπαράγουν στερεότυπες αντιλήψεις για το φύλο, την επιτυχία και την καθημερινότητα. Ανάμεσα στην επίγνωση και την αδιαφορία για την κάμερα, οι δύο γυναίκες δημιουργούν έναν κλειστό, αισθησιακό χώρο που μοιάζει αποκομμένος από τον κόσμο γύρω τους, την ίδια στιγμή που λειτουργεί ως απόκριση στον μεγεθυμένο, αρρενωπό, βιομηχανικό ορθολογισμό έργων όπως εκείνα των Τσόκλη, Κουνέλλη και Calzolari που εκτίθενται απέναντι. Έντονα σωματικό, ηδονιστικό και σέξι, το έργο της Benglis είναι μια φεμινιστική μεταστροφή της πράξης του βλέμματος σε πεδίο έντασης, που θέτει ερωτήματα για το ποιος κοιτά, ποιος παρατηρείται και πώς οι ρόλοι αυτοί μπορούν να ανατραπούν.
Γυρισμένο στις αρχές της δεκαετίας του 1970, το Female Sensibility συνομιλεί άμεσα με τις συζητήσεις της φεμινιστικής θεωρίας γύρω από την πολιτική του βλέμματος. Σε μια περίοδο κατά την οποία ο κινηματογράφος και τα μέσα θεωρούνταν ότι οργανώνονται γύρω από το ανδρικό βλέμμα, η Benglis χρησιμοποιεί το βίντεο για να αντιστρέψει ή να αποσταθεροποιήσει αυτή τη σχέση. Οι δύο γυναίκες –η ίδια η καλλιτέχνις και η καλλιτέχνις Marilyn Lenkowsky– δεν παρουσιάζονται απλώς ως αντικείμενα θέασης, αλλά ως πρόσωπα που διαχειρίζονται ενεργά την παρουσία τους μπροστά στην κάμερα. Η σκηνή είναι αμφίσημη: πρόκειται για ιδιωτική στιγμή ή για συνειδητή περφόρμανς; Οι κινήσεις τους είναι τρυφερές αλλά και ελαφρώς τελετουργικές, σαν να δοκιμάζουν διαφορετικούς τρόπους παρουσίας μέσα στο κάδρο. Παράλληλα, το ηχητικό περιβάλλον —γεμάτο ανδρικές φωνές, ραδιοφωνικά σχόλια και καθημερινές κουβέντες— λειτουργεί ως υπενθύμιση του ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου μέσα στο οποίο εγγράφεται το έργο. Μέσα σε αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα σε εικόνα και ήχο, η οικειότητα των δύο γυναικών αποκτά πολιτική διάσταση. Το έργο γίνεται έτσι μια πρώιμη και καθοριστική συμβολή στη φεμινιστική βιντεοτέχνη, διερευνώντας πώς η επιθυμία, η αναπαράσταση και η θέαση διαπλέκονται μέσα στην ίδια την εμπειρία της εικόνας.
H Lynda Benglis γεννήθηκε στο Λέικ Τσαρλς της Λουιζιάνα το 1941. Ζει και εργάζεται στη Νέα Υόρκη.
