Fix It, 2004
Εργοστασιακά αντικείμενα και έπιπλα, λάμπες φωτισμού, προγραμματισμένος φωτισμός, ηλεκτρικό καλώδιο, ενισχυτής, μείκτης, 2 ηχεία
Συλλογή ΕΜΣΤ
Μακροχρόνιος δανεισμός από το Υπουργείο Πολιτισμού στο ΕΜΣΤ
Το έργο της Mona Hatoum κατέχει εμβληματική θέση στη συλλογή του ΕΜΣΤ γιατί συνδιαλέγεται με την αρχαιολογία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων και άρα την ταυτότητα του ίδιου του μουσείου. Στην in situ εγκατάσταση αυτή, με τίτλο Fix It, που ήταν ανάθεση του Μουσείου το 2004 στο πλαίσιο της έκθεσης του ΕΜΣΤ Διαπολιτισμοί, η καλλιτέχνιδα συνέλεξε και «διέσωσε» παλιά, σκουριασμένα εξαρτήματα από το εγκαταλελειμμένο πρώην εργοστάσιο ζυθοποιίας Φιξ, προτού ξεκινήσουν οι εργασίες ανακατασκευής για την εγκατάσταση του μουσείου. Σε μια προσπάθεια διαφύλαξης της μνήμης ενός αστικού βιομηχανικού τοπίου σε παρακμή που αποτέλεσε τοπόσημο της αθηναϊκής πρωτεύουσας, η Hatoum χρησιμοποιεί μεταλλικά πλέγματα που βρέθηκαν στον χώρο του παλιού εργοστασίου για να δημιουργήσει έναν περιφραγμένο χώρο. Μέσα σε αυτόν εντάσσει σκουριασμένα εργοστασιακά εξαρτήματα, δοχεία, καζάνια, ράφια, ντουλάπια, καλώδια κ.α. από το ίδιο το εγκαταλελειμμένο τότε κτήριο. Στο εσωτερικό των πλεγμάτων ηλεκτρικοί λαμπτήρες ανάβουν, σβήνουν, πυρακτώνονται ή τρεμοπαίζουν παράγοντας αντίστοιχους βόμβους ή τριγμούς που προκαλούν στον θεατή έκπληξη αλλά και ένα ανησυχαστικό αίσθημα που πηγάζει από μια κλειστοφοβική εντύπωση δυσλειτουργίας. Είναι μια μεταφορά γι’ αυτό που έχει παρέλθει και με την πάροδο του χρόνου τρεμοσβήνει στη μνήμη.
Η Hatoum, από τις πρώτες καλλιτέχνιδες της Συλλογής που προέρχονται από την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, μεταφέρει στα έργα της μνήμες και βιωματικές εμπειρίες συχνά αναπόσπαστα δεμένες με την καταγωγή της, τον πόλεμο, την εξορία, τις πολιτισμικές αντιφάσεις Ανατολής και Δύσης. Διερευνώντας τη φαινομενολογία του χώρου και των υλικών, αλλά και ζητήματα που συνδέονται με τα συστήματα ελέγχου μέσα στον κοινωνικό ιστό, τον εγκλεισμό, τη μετατόπιση, την ανατροπή, τον αποπροσανατολισμό, η Hatoum χρησιμοποιεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1980 απλές υλικές φόρμες, φως και ήχο για να κατασκευάσει αμφίσημους αρχιτεκτονικούς χώρους. Σε αυτούς, μέσα από πολλαπλές αντιθέσεις —το φως και το σκοτάδι, την παρακμή και την αναγέννηση, την τάξη και την αταξία, την κίνηση και την ακινησία—διαταράσσει φαινομενικές ισορροπίες και δημιουργεί ανατροπές που προσφέρουν στον θεατή αντιφατικές συναισθηματικές εμπειρίες και τον ωθούν σε ανοιχτές ερμηνευτικές αναγνώσεις.
Η Mona Hatoum γεννήθηκε στη Βηρυτό το 1952 από οικογένεια παλαιστινίων. Ζει και εργάζεται στο Λονδίνο και το Βερολίνο.
