KOUTALIANOS KOUTALIANOS KOUTALIANOS, BABOULA AND THE CAPTAIN DANCE THE SIRTAKI, 2012
Κεραμικό
Ευγενική παραχώρηση της Συλλογής Δάκη Ιωάννου
Στο κεραμικό έργο KOUTALIANOS KOUTALIANOS KOUTALIANOS, BABOULA AND THE CAPTAIN DANCE THE SIRTAKI, τρεις μορφές με ρίζες στην ελληνική λαϊκή αλλά και λογοτεχνική παράδοση, χορεύουν συρτάκι: ο Κουταλιανός, ιστορικό σύμβολο σωματικής δύναμης και λαϊκής αρρενωπότητας, ο μπαμπούλας, φιγούρα-φόβητρο πλασμένη από τη λαϊκή φαντασία, με τόσες μορφές μάλλον όσες και οι μητέρες που κατά καιρούς την επικαλέστηκαν για να συνετίσουν τα άτακτα παιδιά τους, και ο Καπετάνιος, που παραπέμπει στον λογοτεχνικό Ζορμπά, σύμβολο του «Διονυσιακού» ανθρώπου που ζει ελεύθερος στο εδώ και τώρα, αλλά και σήμα-κατατεθέν μιας τουριστικής αντίληψης της ελληνικής ψυχής. Στην καρδιά της ελληνικής κρίσης, ο Διονύσης Καβαλλιεράτος δημιουργεί τρεις κεραμικές φιγούρες-καρικατούρες των διαχρονικών αυτών συμβόλων για να διατυπώσει ένα ειρωνικό σχόλιο για τα στερεότυπα της ελληνικότητας, και τις στερεοτυπικές αντιλήψεις περί ελληνικής λεβεντιάς. Ειδικά μέσα από το πρίσμα της κρίσης, το έργο μπορεί να ιδωθεί ως μία αναφορά στην πλήρη αποσταθεροποίηση κάθε είδους παραδοσιακού αφηγήματος που αυτή επέφερε, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών, αλλά και των έμφυλων.
Στο έργο αυτό, η μορφή του ιστορικού παλαιστή Κουταλιανού εμφανίζεται με τρία κεφάλια, αποκτώντας σχεδόν τερατώδη και καρναβαλικό χαρακτήρα. Η φιγούρα του είναι μέρος μιας μάλλον κωμικής κεραμικής σύνθεσης: εκδοχές μιας αρρενωπότητας με ρίζες στη λαϊκή φαντασία, χορεύουν συρτάκι. Ο συγκεκριμένος χορός, ως διεθνώς αναγνωρίσιμο πολιτισμικό «σήμα» της ελληνικότητας, λειτουργεί εδώ τόσο ως σκηνή επιτέλεσης στερεοτύπων όσο και της υπονόμευσής τους, εφόσον, αντίθετα με τη γενικής αντίληψη, το συρτάκι δεν είναι παραδοσιακός χορός, αλλά κατασκεύασμα κινηματογραφικής φαντασίας. Οι μορφές του Καβαλλιεράτου, που θυμίζουν χαρακτήρες κόμικ, και το χιούμορ του έργου ξεσκεπάζουν τη «λεβεντιά» και την εθνική υπερηφάνεια ως επαναλαμβανόμενους πολιτισμικούς ρόλους και όχι ως σταθερές αξίες. Πρόκειται για ένα έργο που μπορεί να διαβαστεί τόσο ως σχόλιο για τη φθορά των εθνικών αφηγήσεων όσο και για τη μετάβαση από μια αντίληψη της ταυτότητας ως κάτι το εγγενές και ακλόνητο σε μια πιο ρευστή, κατασκευασμένη και επαναλαμβανόμενη συνθήκη αναπαράστασης, όπου το εθνικό δεν «είναι» αλλά διαρκώς «επιτελείται».
Ο Διονύσης Καβαλλιεράτος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1979. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο.
