×

SOUTH BY SOUTHEAST

LAWRENCE ABU HAMDAN DIANA Al-HADID MONIRA AL QADIRI DIANA AL-HADID MONIRA AL QADIRI ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΑΡΓΙΑΝΑΣ LYNDA BENGLIS PIER PAOLO CALZOLARI ΧΡΥΣΑ ΜΠΙΑ ΝΤΑΒΟΥ ΜΠΙΑ ΝΤΑΒΟΥ ΕΙΡΗΝΗ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΣΤΕΛΙΟΣ ΦΑΪΤΑΚΗΣ IVAN GRUBANOV ARTAN HAJRULLAHU LAWRENCE ABU HAMDAN MONA HATOUM MONA HATOUM ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ EMILY JACIR SVEN JOHNE SVEN JOHNE BOUCHRA KHALILI ΠΑΝΟΣ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ ΠΑΝΟΣ ΚΟΚΚΙΝΙΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΥΝΕΛΛΗΣ NATE LOWMAN RABIH MROUÉ RABIH MROUÉ ΕΛΕΝΗ ΜΥΛΩΝΑ GABRIEL OROZCO GEORGE OSODI ADRIAN PACI ADRIAN PACI ΜΑΛΒΙΝΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΙΔΗ ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΛΗΔΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΘΟΔΩΡΗΣ & ΛΗΔΑ ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΡΕΝΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ ΑΝΤΩΝΗΣ ΠΙΤΤΑΣ THOMIAS RADIN, ALEXANDER BRACK, MATTHIAS MEISEN MICHAEL RAKOWITZ ȘERBAN SAVU NEDKO SOLAKOV NEDKO SOLAKOV SPHINXHES ΛΙΝΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΟΚΛΗΣ VANGJUSH VELLAHU ΚΩΣΤΗΣ ΒΕΛΩΝΗΣ ΚΩΣΤΗΣ ΒΕΛΩΝΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΛΑΧΟΣ ΕΙΡΗΝΗ ΒΟΥΡΛΟΥΜΗ AKRAM ZAATARI ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΚΑΚΑΝΙΑΣ JENNIFER NELSON ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΚΑΒΑΛΛΙΕΡΑΤΟΣ WALID RAAD NAVINE G. DOSSOS THOMAS STRUTH ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΩΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΩΝ ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΕΥΘΡΑΥΣΤΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΩΝ ΥΔΩΡ ΚΑΙ ΜΑΥΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣ ΑΝΗΣΥΧΕΣ ΓΕΩΓΡΑΦΙΕΣ ΚΑΙ ΤΩΡΑ, ΤΙ; ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

SOUTH BY SOUTHEAST

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΟΚΛΗΣ

Ουρανός, 1970
Βρύσες, ξύλο, βαρέλι, λαστιχένιοι σωλήνες και λαδομπογιά σε πλέξιγκλας
Συλλογή ΕΜΣΤ
Αγορά 2002 με επιχορήγηση του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών

Κίνδυνος θάνατος, 1968
Σίδηρος, λάστιχο, φως
Συλλογή ΕΜΣΤ
Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου

Ο Κώστας Τσόκλης καθιερώθηκε στα τέλη της δεκαετίας του ’60 και στις αρχές της δεκαετίας του ’70 με την εμβληματική εννοιολογική σειρά του Αντικείμενα, η οποία διερευνούσε υπαρξιακά, οντολογικά και αντιληπτικά ζητήματα. Ο καλλιτέχνης δημιούργησε τη σειρά αυτή ενώ ζούσε στο Παρίσι. Δύο σημαντικά έργα αυτής της περιόδου, τα Ουρανός (1970) και Κίνδυνος θάνατος (1968), αποτελούν παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο ο Τσόκλης επιχειρεί τότε να υπονομεύσει τα θεμέλια της ζωγραφικής. Δημιουργημένες σε μια εποχή που ο καλλιτέχνης συγκέντρωνε τη διεθνή προσοχή μέσα από εκθέσεις σε όλη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ, αυτές οι πρωτοποριακές συνθέσεις ανατρέπουν εκ θεμελίων τις βασικές παραδοχές της όρασης. Χρησιμοποιώντας υλικά όπως σίδερο, λάστιχο, ξύλο και βρύσες σε συνδυασμό με ζωγραφική, τα έργα αυτά γεφυρώνουν το χάσμα ανάμεσα στην απτή πραγματικότητα και τον πλασματικό χώρο της αισθητικής. Μέσα από μια εφευρετική προοπτική και παραπλανητικές τεχνικές οφθαλμαπάτης (trompe-l’oeil), ο Τσόκλης μεταμορφώνει κοινά, χρηστικά αντικείμενα σε εικαστικά εντυπωσιακές, επιβλητικές συνθέσεις που μοιάζουν με τρισδιάστατα σχέδια στον χώρο. Οι συγκεκριμένες δημιουργίες λειτουργούν ως χωρικές παρεμβάσεις που αμφισβητούν την ίδια τη φύση της αλήθειας, καθώς δοκιμάζουν τα όρια της όρασης και παρασύρουν τον θεατή σε μια νέα, ψευδαισθησιακή πραγματικότητα.

Ο Κώστας Τσόκλης αποτελεί έναν από τους κορυφαίους πρωτοπόρους του μοντερνισμού στην Ελλάδα κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Μετά την ολοκλήρωση των σπουδών του στην Αθήνα, εγκαταστάθηκε στη Ρώμη το 1957 και στη συνέχεια στο Παρίσι, διαγράφοντας μια διεθνή πορεία που έμελλε να χαρακτηριστεί από ακατάπαυστο πειραματισμό σε εκφραστικά μέσα όπως η ζωγραφική, η γλυπτική και το βίντεο. Το πλούσιο έργο του εξελίσσεται μέσα από μια σειρά διακριτών θεματικών. Οι πρωιμότερες δημιουργίες του, από το 1959, αξιοποίησαν υλικά όπως το τσιμέντο, το κάρβουνο και η ακατέργαστη λινάτσα για να απομακρυνθούν από την παραδοσιακή αναπαράσταση προς μια ζωγραφική που εκτεινόταν στον χώρο ως τρισδιάστατο αντικείμενο. Αργότερα, ο Τσόκλης στράφηκε σε εφήμερα υλικά, όπως η εφημερίδα ή το ρυζόχαρτο, δημιουργώντας έργα που ενσωμάτωναν το σχέδιο πάνω σε φθαρτές επιφάνειες προκειμένου να μιλήσουν για την παροδική φύση της ανθρώπινης αλήθειας και ύπαρξης. Στροφή στην πρακτική  του σηματοδοτεί η σειρά του Φύση, στο επίκεντρο της οποίας βρίσκεται ο φυσικός κόσμος. Οι ανάγλυφοι καμβάδες του με θέμα τη θάλασσα και οι οικολογικού προσανατολισμού εγκαταστάσεις του, όπως η μνημειώδης Colossal Nature Morte (Κολοσσίαια Νεκρή Φύση), αποτυπώνουν την ανησυχία του για την περιβαλλοντική καταστροφή και τη ριζική απομάκρυνση του σύγχρονου ανθρώπου από τον φυσικό κόσμο. Τέλος, η πρωτοποριακή σειρά του Ζωντανή Ζωγραφική την οποία δημιουργεί στα μέσα της δεκαετίας του 1980, χρησιμοποιεί βιντεοπροβολές πάνω σε ζωγραφισμένες επιφάνειες, εκτείνοντας τη ζωγραφική στο πεδίο της κινούμενης εικόνας και θολώνοντας τα όρια μεταξύ τους. Πρόκειται για μια σειρά που, όπως και το σύνολο του έργου του, τον ανέδειξε ως τον κατεξοχήν καλλιτέχνη που γεφύρωσε αριστοτεχνικά την πραγματικότητα με την ψευδαίσθηση.

Ο Κώστας Τσόκλης γεννήθηκε το 1930 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται.