Φωτοτυπίες απευθείας από την ύλη, 1980–1982
291 φωτοτυπίες
Συλλογή ΕΜΣΤ
Δωρεά της καλλιτέχνιδας 2014
Το έργο Φωτοτυπίες απευθείας απ’ την ύλη προκύπτει μέσα από την προσπάθεια της καλλιτέχνιδας να ταξινομήσει το υλικό περιβάλλον του αστικού τοπίου και της καθημερινότητας της και συνδέεται με τη σειρά έργων Δειγματολόγια από το τοπίο της πόλης που παρουσίασε σε έκθεση στην Αίθουσα Τέχνης Δεσμός το 1982. Στα Δειγματολόγια από το τοπίο της πόλης δημιούργησε επίτοιχες εγκαταστάσεις με επιλεγμένα περισυλλεγμένα αντικείμενα από τις διαδρομές της από το σπίτι της στη δουλειά, ταξινομημένα ανά υλικό, όπως χαρτί, σοβάς, μέταλλο και ξύλο. Όπως γράφει η καλλιτέχνιδα για την περίοδο αυτή: «Άρχισα να χρησιμοποιώ ξύλα, κομμάτια άσφαλτο, λαμαρίνα, τοίχο αποτοιχισμένο, πανί, νάιλον, τα υλικά/στοιχεία του τοπίου της πόλης, που είναι το πραγματικό τοπίο που βλέπει καθημερινά ο κάτοικος της πόλης χωρίς να το βλέπει». Κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας, φωτοτυπούσε κάθε αντικείμενο μόνο του ή σε συνδυασμό με άλλα, συγκροτώντας ένα αρχείο υλικών που πλέον αναγνωρίζουμε ως χαρακτηριστικά στοιχεία της Αθηναϊκής οικοδομικής ταυτότητας. Ανάμεσα στις φωτοτυπίες των υλικών εμφανίζονται το χέρι και το πρόσωπο της καλλιτέχνιδας, τεκμηριώνοντας την ίδια τη διαδικασία της φωτοτύπησης αλλά και τοποθετώντας το ανθρώπινο σώμα ως δομικό στοιχείο του αστικού περιβάλλοντος.
«Γεωγραφίες», «επεισόδια», «δειγματολόγια» ή «εικόνες μέσα στην ύλη» είναι διαφορετικοί όροι που έχει χρησιμοποιήσει η Ρένα Παπασπύρου για να περιγράψει τους βασικούς άξονες της καλλιτεχνικής της πρακτικής από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 έως σήμερα. Λαμαρίνες, πόρτες, σανίδες, αφίσες, κομμάτια τοίχων, ψηφίδες μωσαϊκού, σκόνη και άλλα κατάλοιπα αστικής φθοράς που συλλέγονται από τον δρόμο τροποποιούνται υπαινικτικά με ελαφρύ μολύβι ή μαρκαδόρο, καθοδηγώντας τον θεατή στην ανακάλυψη εικόνων ήδη εγγεγραμμένων στην υλική επιφάνεια των αντικειμένων από τυχαία φθορά, διάβρωση ή απλώς το πέρασμα του χρόνου. Ακολουθώντας το βλέμμα της καλλιτέχνιδας, ο θεατής μεταφέρεται σε ένα παραισθησιακό οπτικό μικρόκοσμο γεμάτο τυχαίες αφηγήσεις. Το έργο της Ρένας Παπασπύρου αναδεικνύει ένα νέο τρόπο θέασης του κόσμου όπου η αίσθηση του υψηλού και του υπέροχου μπορεί να αποδοθεί μέσα από ένα ξεφτισμένο τοίχο, από την τσάκιση μιας λαμαρίνας ή από ένα τσαλακωμένο χαρτί.
Η Ρένα Παπασπύρου γεννήθηκε το 1938 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται.
