Ghost Relief I (Η οικία της οικογένειας Κοντού), 2015
Ghost Relief II (Το σπίτι της οδού Σμολένσκυ), 2015
Ghost Relief III (Το κόκκινο σπίτι), 2015
Ghost Relief IV (Βίλα Καζούλη), 2015
Ghost Relief V (Το σπίτι της λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας), 2015
Παραφίνη, χρωστική ουσία, φυτίλι, ξύλο
Συλλογή ΕΜΣΤ
Δωρεά Δάκη Ιωάννου 2025
Η σειρά Ghost Reliefs I–V [Ανάγλυφα φαντασμάτων] της Μαλβίνας Παναγιωτίδη αντλεί από τις αφηγήσεις για τα «στοιχειωμένα σπίτια» της Ελλάδας —κτήρια η ιστορία των οποίων είναι συχνά σκοτεινή, που έχουν υπάρξει τόποι μαρτυρίου και θανάτου, και έτσι εγγράφονται στους αστικούς μύθους και το συλλογικό φαντασιακό ως μέρη παραδομένα στο υπερφυσικό στοιχείο. Τα έργα της σειράς διερευνούν τον τρόπο με τον οποίο ο αστικός χώρος συγκροτείται μέσα από διαρκώς μεταβαλλόμενες ιστορίες, φήμες και συλλογικές φαντασιώσεις: λαϊκές αφηγήσεις, δεισιδαιμονίες και προφορικές μνήμες, αναδεικνύουν τα κτίρια αυτά ως φορείς μιας ασταθούς μνήμης, όπου το ιστορικό και το φαντασιακό συνυπάρχουν. Οι προσόψεις των κτιρίων στα έργα της Παναγιωτίδη παρουσιάζονται ως εύθραυστα γλυπτά από κερί — προσωρινά πορτρέτα αρχιτεκτονικών σωμάτων που αιωρούνται ανάμεσα στην παρουσία και την απουσία. Όπως τα φαντάσματα των ιστοριών που τα περιβάλλουν, έτσι και τα έργα μετατρέπουν τον αστικό ιστό σε φασματικό αρχείο: ένα παλίμψηστο όπου οι τοπογραφίες της μνήμης αλληλεπικαλύπτονται, ένα πεδίο πολλαπλών χρονικοτήτων και μετακινούμενων αφηγήσεων. Συγχρόνως, αποτελούν ένα πιο απτό σχόλιο για την ιστορία της κατοίκησης στον ελληνικό αστικό χώρο, και πιο συγκεκριμένα για τον αφανισμό του χαρακτήρα του νεοελληνικού άστεως, όπως είχε διαμορφωθεί στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ού αιώνα, από την επικράτηση μεταπολεμικά της ισοπεδωτικής οικιστικής πρακτικής της αντιπαροχής.
Σε αυτή τη συνάντηση αρχιτεκτονικής και αφήγησης, η Παναγιωτίδη στρέφεται στον τρόπο με τον οποίο η προφορική ιστορία διαμορφώνει την εμπειρία της πόλης. Οι ιστορίες για στοιχειωμένα σπίτια δεν λειτουργούν απλώς ως λαϊκές αφηγήσεις τρόμου· αποτελούν έναν μηχανισμό μέσω του οποίου οι κοινότητες διαπραγματεύονται γεγονότα, απώλειες ή τραύματα που συχνά δεν καταγράφονται στην επίσημη ιστοριογραφία. Τα κτίρια μετατρέπονται έτσι σε σημεία συμπύκνωσης διαφορετικών χρονικοτήτων. Η αρχιτεκτονική τους μορφή ανήκει στο παρόν της πόλης, ενώ οι ιστορίες που τα περιβάλλουν τα τοποθετούν σε ένα ασταθές πεδίο μεταξύ παρελθόντος και φαντασίας. Μέσα από την εικαστική απομόνωση της πρόσοψης, η Παναγιωτίδη αποσπά το κτίριο από το λειτουργικό του πλαίσιο και το αντιμετωπίζει ως επιφάνεια προβολής συλλογικών αφηγήσεων. Το κερί, υλικό εύθραυστο και παροδικό, ενισχύει τη φασματική διάσταση των έργων. Κάθε ανάγλυφο φέρει φυτίλι και, κατά τη διάρκεια της έκθεσης, καίγεται σταδιακά, μετατρέποντας το γλυπτό σε μια χρονική διαδικασία φθοράς και εξαφάνισης. Με αυτόν τον τρόπο, τα Ghost Reliefs προτείνουν μια διαφορετική ανάγνωση της αστικής μνήμης: ως ζωντανής διαδικασίας μετασχηματισμού, όπου ιστορικά γεγονότα, αστικοί μύθοι και αφηγήσεις αλληλεπιδρούν και επαναδιατυπώνονται διαρκώς.
Η Μαλβίνα Παναγιωτίδη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1985. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.
