The Crocodile Who Ate the Sun, 2015
Σειρά δώδεκα φωτογραφιών, φυλλάδια, κείμενο γραμμένο στο χέρι
Συλλογή ΕΜΣΤ
Αγορά 2025
Ο Rabih Mroué αποτελεί μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης λιβανέζικης πολιτισμικής διασποράς αναπτύσσοντας ένα πολυδιάστατο έργο που κινείται ανάμεσα στο θέατρο, τις εικαστικές τέχνες και τη γραφή. Η πρακτική του εστιάζει στη διερεύνηση της μνήμης και της αφήγησης, ιδίως σε σχέση με τραυματικά ιστορικά γεγονότα, όπως ο εμφύλιος πόλεμος στον Λίβανο, αλλά και ευρύτερες γεωπολιτικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή. Μέσα από σκηνοθετημένους διαλόγους, προσωπικές μαρτυρίες και αρχειακές αναφορές, αμφισβητεί την έννοια της αλήθειας και εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο κατασκευάζεται η ιστορική μνήμη. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται το έργο The Crocodile Who Ate the Sun, μια σειρά δώδεκα φωτογραφιών που λειτουργούν ως στοχαστική επιστροφή στο καλοκαίρι του 1982. Τότε, σε ηλικία δεκαπέντε ετών, ο καλλιτέχνης έγινε μάρτυρας της ρίψης εκατοντάδων χιλιάδων προκηρύξεων από τον ισραηλινό στρατό πάνω από τη Βηρυτό, κατά τη διάρκεια του Πόλεμου του Λιβάνου. Οι προκηρύξεις αυτές, που παρείχαν οδηγίες στους αμάχους, λειτουργούσαν ταυτόχρονα ως εργαλεία απειλής και ψυχολογικού ελέγχου. Τρεις δεκαετίες αργότερα, ο Mroué αναπαράγει ένα από αυτά τα φυλλάδια και το θέτει σε μια διαδικασία συλλογικής επεξεργασίας. Δίνει τα αντίγραφα σε φίλους και συνεργάτες, καλώντας τους να τα αγγίξουν, να τα χειριστούν ελεύθερα και να αφηγηθούν τις δικές τους αναμνήσεις. Στη συνέχεια, φωτογραφίζει τα μετασχηματισμένα χαρτιά: σκισμένα, τσαλακωμένα, λερωμένα ή διπλωμένα, φέρουν τα ίχνη της επαφής και της μνήμης.
Οι φωτογραφίες αυτές λειτουργούν ως ενθύμια τραύματος και ίχνη μιας συλλογικής εμπειρίας. Το έργο εστιάζει στη βία που εγγράφεται στα υλικά κατάλοιπα της ιστορίας. Ως ένα σύγχρονο memento mori, δεν υπενθυμίζει απλώς τη θνητότητα, αλλά φωτίζει τη «νεκροπολιτική» διάσταση της εποχής μας, όπου η εξουσία καθορίζει ποιοι έχουν το δικαίωμα στη ζωή και ποιοι καθίστανται αναλώσιμοι και λησμονημένοι. Ο τίτλος του έργου αναφέρεται σε ένα παιδικό παραμύθι, όπου ένας κροκόδειλος καταπίνει τον ήλιο και βυθίζει τον κόσμο στο σκοτάδι. Παρότι ο ήλιος επιστρέφει και η τάξη αποκαθίσταται, η δυσπιστία παραμένει: τα ζώα συνεχίζουν να μισούν όλους τους κροκόδειλους, δείχνοντας πώς ένα μεμονωμένο γεγονός μπορεί να δημιουργήσει διαρκείς συλλογικές προκαταλήψεις.
Ο Rabih Mroué γεννήθηκε το 1967 στη Βηρυτό. Ζει και εργάζεται στο Βερολίνο.
