Chicago Chinatown, 1990
Εγκατάσταση με φως
Μέταλλο με κίτρινο, κόκκινο και μπλε νέον
Jazz I
Πλέξιγκλας, χρώμα
Jazz IΙ
Πλέξιγκλας, χρώμα
Gate 4, 1996
Πλέξιγκλας
[Χωρίς τίτλο], 1993-96
Ξύλο, πλέξιγκλας, χρώμα
[Χωρίς τίτλο], 1993-96
Ξύλο, πλέξιγκλας, χρώμα
Συλλογή ΕΜΣΤ
Κληρονομιά Χρύσας 2015
Η Χρύσα Βαρδέα-Μαυρομιχάλη υπήρξε μία από τις σημαντικότερες μορφές της ελληνικής διασποράς που έζησε και εργάστηκε στην Αμερική κατά τη μεταπολεμική περίοδο κερδίζοντας διεθνή αναγνώριση ήδη από τη δεκαετία του 1960. Πρωτοπόρος στη χρήση νέων τεχνολογιών, εισήγαγε το νέον ως βασικό γλυπτικό υλικό, διερευνώντας τις εκφραστικές και χωρικές του δυνατότητες με ριζοσπαστικό τρόπο. Αναπτύσσοντας μια εικαστική γλώσσα που γεφυρώνει την Pop Art, την Εννοιολογική Τέχνη και τον Μινιμαλισμό, η Χρύσα Βαρδέα-Μαυρομιχάλη υπήρξε από τις ελάχιστες γυναίκες της εποχής της που εργάστηκαν με υλικά και εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας, σε ένα πεδίο που διαμορφωνόταν από κυρίαρχες πατριαρχικές αντιλήψεις για το μέγεθος, την ύλη και τη γλυπτική ισχύ. Το έργο της διερευνά τις σχέσεις ανάμεσα στη γλώσσα, το φως και τον αστικό χώρο, μετατρέποντας τα οπτικά στοιχεία της πόλης σε πεδία κριτικής και καλλιτεχνικής διερεύνησης και πειραματισμού. Μετανάστρια στη Νέα Υόρκη από τα μέσα της δεκαετίας του ’50, η Χρύσα επικεντρώνει την έρευνα της πάνω στη γραφή και τους νέους κώδικες επικοινωνίας όπως διαμορφώνονται στο σύγχρονο της αστικό περιβάλλον κυρίως μέσα από τον γλυπτικό χειρισμό του νέον. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 και κυρίως από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, θα στρέψει το ενδιαφέρον της στην κινεζική καλλιγραφία, την οποία θα γνωρίσει μέσα από τις συχνές επισκέψεις στην Chinatown της Νέας Υόρκης. Στο πλαίσιο αυτό θα δημιουργήσει ένα πλήθος επίτοιχων έργων, τυπωμάτων και εγκαταστάσεων με νέον, όπως το έργο που παρουσιάζεται στην έκθεση, που εμπνέονται από τα κινεζικά ιδεογράμματα και τον τρόπο που αυτά διεισδύουν στον αστικό ιστό και τον ανασυνθέτουν.
Παράλληλα, οι μακέτες που παρουσιάζονται λειτουργούν ως προτάσεις για γλυπτά μεγάλης κλίμακας, σχεδιασμένα είτε για εσωτερικούς είτε για υπαίθριους, δημόσιους χώρους. Κεντρικό μορφολογικό στοιχείο αποτελεί το τόξο, το οποίο συχνά εμφανίζεται αντεστραμμένο, δημιουργώντας δυναμικές συνθέσεις σε πολλαπλές παραλλαγές. Στη σειρά αυτών των μακετών με γενικό τίτλο Jazz, η Χρύσα αντλεί υλικό από τυπογραφικά στοιχεία εφημερίδων, μεγεθύνοντας και απομονώνοντάς τα από το αρχικό τους πλαίσιο και μετατρέποντάς τα σε αυτόνομα μορφολογικά στοιχεία. Μέσα από τη διαδικασία της μεγέθυνσης, τα γράμματα χάνουν τη λειτουργία τους ως φορείς γλώσσας και αποκτούν μια νέα υλική και γλυπτική υπόσταση. Οι μακέτες εμφανίζουν μορφολογικές συγγένειες με το μνημειώδες εμβληματικό έργο της The Gates to Times Square, 1964-66, που παρουσίασε η Χρύσα στην Times Square της Νέας Υόρκης θέλοντας να αποδώσει την φαντασμαγορική ατμόσφαιρα της μεγαλούπολης.
Η Χρύσα Βαρδέα-Μαυρομιχάλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1928. Πέθανε το 2013 στην Αθήνα.
