Paesaggi Orientali, 1973
Μόλυβδος, καμένα χάρτινα καραβάκια, ξύλινες μπάλες
Συλλογή ΕΜΣΤ
Μέρος της Δωρεάς της Συλλογής Δ.Δασκαλόπουλου
Ο Ιταλός καλλιτέχνης Pier Paolo Calzolari αποτελεί εμβληματική μορφή του κινήματος της Arte Povera, της Φτωχής Τέχνης, που άνθισε στην Ιταλία κατά τη διάρκεια των δεκαετιών του 1960 και 1970. Ο Calzolari χρησιμοποιούσε χαρακτηριστικά του κινήματος, μη συμβατικά υλικά όπως καμένο ξύλο, αλάτι, μόλυβδο, βρύα, που λειτουργούν συνειρμικά με στόχο την ανάδειξη της φύσης ως διαρκούς ζωντανής διαδικασίας, την εξερεύνηση της μνήμης καθώς και την αντίσταση στην ανάδυση της καταναλωτικής κοινωνίας στη μεταπολεμική περίοδο. Το ιστορικής σημασίας γλυπτό Paesaggi Orientali παρουσιάζεται αναρτημένο στον τοίχο και αποτελείται από πλάκες μολύβδου, στην επιφάνεια των οποίων διακρίνονται ίχνη από καμένα χάρτινα καραβάκια και ξύλινες μπάλες. Ο Calzolari δημιουργεί —μέσω της αντίθεσης των υλικών— ένα είδος τοπιογραφίας που παραπέμπει με ποιητικό τρόπο στην έννοια του ταξιδιού, της φθοράς και της παροδικότητας της ύπαρξης.
Το 1978, χρονιά που δημιουργήθηκε το Paesaggi Orientali, ήταν καθοριστική για τον Calzolari, καθώς συμμετείχε με μεγάλη επιτυχία στην Μπιενάλε της Βενετίας. Ήταν η περίοδος που στράφηκε προς μια πιο λυρική και αφηγηματική μορφή τέχνης, ενώ εδραιώθηκε η φήμη του για τον τρόπο με τον οποίο μετέτρεπε τα φτωχά υλικά στο έργο του σε φορείς πνευματικότητας. Πιο συγκεκριμένα, το Paesaggi Orientali είναι ένα γλυπτικό σκηνικό που εστιάζει στην αλχημική ποίηση και την ιδέα ενός ταξιδιού. Η επιλογή των υλικών δεν είναι τυχαία. Η στιβαρή και θαμπή επιφάνεια του μολύβδου λειτουργεί ως τοπίο ή θάλασσα. Ταυτόχρονα ο Calzolari συνδέει τη χρήση του υλικού αυτού με τους αλχημιστές, για τους οποίους ο μόλυβδος ήταν το βασικό μέταλλο, το σημείο εκκίνησης για τη διαδικασία της μεταμόρφωσης. Τα καμένα χάρτινα καράβια είναι για τον καλλιτέχνη ένα επίσης επαναλαμβανόμενο μοτίβο που αντιπροσωπεύει την ευθραυστότητα. Η καταστροφή που έχουν υποστεί, ωστόσο, δημιουργεί την αίσθηση ενός ταξιδιού που ίσως διακόπηκε βίαια. Οι ξύλινες σφαίρες, τέλος, προσδίδουν ένα ρυθμικό, σχεδόν μουσικό στοιχείο στην οριζόντια σύνθεση του τοπίου.
O Pier Paolo Calzolari γεννήθηκε στην Μπολόνια το 1943. Ζει και εργάζεται στη Λισαβόνα.
