SS Murex (TBT, Blue, Blood, Red), 2023
Πλέξιγκλας, lightbox, Duratrans C-print
Ευγενική παραχώρηση της Συλλογής Ειρήνης Παναγοπούλου
Το πρώτο σύγχρονο πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο στον κόσμο ονομάστηκε SS Murex, από ένα αγκαθωτό κοχύλι που ζει στον βυθό της θάλασσας. Κατασκευασμένο από τον ιδρυτή της εταιρείας που σήμερα είναι γνωστή ως Shell, το όνομα του πλοίου συνδέεται με την προηγούμενη εμπορική δραστηριότητα της οικογένειας, πριν από την αναζήτηση πετρελαίου, που ήταν η αγοραπωλησία κοχυλιών για διακοσμητικούς σκοπούς. Το έργο SS Murex ανοίγει ένα παράθυρο προς εκείνη την εποχή της πετρελαϊκής εξερεύνησης μέσω μιας σειράς φωτιζόμενων φινιστρινιών πλοίου, επιτρέποντας στους θεατές να αντικρίσουν σκηνές υπερωκεάνιων μετακινήσεων στις ανοιχτές θάλασσες, σαν να είχαν επιβιβαστεί οι ίδιοι στο θαλάσσιο αυτό ταξίδι. Παρουσιάζονται αρχειακές εικόνες πετρελαιοφόρων από διάφορες χρονικές περιόδους, όλα με ονομασίες από κοχύλια του γένους Murex (πορφύρα). Στο παράδοξο των πετρελαιοφόρων που φέρουν ονόματα εύθραυστων κοχυλιών αντανακλάται εύγλωττα η εξορυκτική δράση της ανθρωπότητας: σύμβολα που κάποτε συνδέονταν με την εύθραυστη ομορφιά της θαλάσσιας ζωής κοσμούν πλέον τα σκάφη μιας βιομηχανίας που συνεχίζει να θέτει σε κίνδυνο τα ίδια τα οικοσυστήματα από τα οποία πήραν τα ονόματά τους.
Παραδοσιακά, η ονοματοδοσία και η τελετή «βάπτισης» (καθέλκυσης) ενός πλοίου αποτελούσαν δύο αλληλένδετα γεγονότα, που σκοπό είχαν να φέρουν καλή τύχη στο σκάφος, στο πλήρωμα και στους επιβάτες του. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η πρακτική αυτή της ονοματοδοσίας απέδωσε πλούσιους καρπούς: στις επόμενες δεκαετίες, εκατοντάδες πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια επρόκειτο να πάρουν το όνομά τους από διάφορα θαλάσσια κοχύλια. Αυτή η τάση συνεχίζεται μέχρι σήμερα, παρά το γεγονός ότι τα ορυκτά καύσιμα έχουν καταστεί οι μεγαλύτεροι ρυπαντές της θαλάσσιας ζωής. Οι εικόνες αναδεικνύουν επίσης την τοξική κοκκινωπή βαφή στα κύτη αυτών των πλοίων, έναν ακόμη σιωπηλό καταστροφέα των πλασμάτων που ζουν στα βάθη των θαλασσών.
Η Monira Al Qadiri γεννήθηκε στο Ντακάρ της Σενεγάλης το 1983. Μεγάλωσε στο Κουβέιτ και σήμερα ζει και εργάζεται στο Βερολίνο.
