Το ΕΜΣΤ παρουσιάζει με μεγάλη χαρά την πρώτη ατομική έκθεση στην Ελλάδα του εικαστικού καλλιτέχνη Viron Erol Vert με τίτλο The Hermit (Ο Eρημίτης). Μεγαλωμένος μεταξύ Γερμανίας, Τουρκίας και Ελλάδας, σε διαπολιτισμικό –οικογενειακό και ευρύτερο– περιβάλλον, τα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα του Vert αφορούν θρησκευτικά συστήματα, πολιτισμικές ταυτότητες και γλώσσα. Το πολυπολιτισμικό υπόβαθρο του καλλιτέχνη και οι στενοί του δεσμοί με τα διάφορα υποπολιτισμικά περιβάλλοντα της σκηνής των club στο Βερολίνο παίζουν κεντρικό ρόλο στην έρευνα και το έργο του.
Η επιτόπια, εμβυθιστική εγκατάσταση του Viron Erol Vert Τhe Hermit (2023)δημιουργήθηκε ειδικά για το Μουσείο και είναι εμπνευσμένη από το έργο του Ιάννη Ξενάκη, στον οποίο το ΕΜΣΤ έχει αφιερώσει δύο μεγάλες εκθέσεις την περίοδο 2023-2024. Η εγκατάσταση διερευνά διάφορες όψεις της πρακτικής του πρωτοποριακού συνθέτη, αρχιτέκτονα και μαθηματικού, και αναδεικνύει την επιρροή που είχε στους σύγχρονους μουσικούς και ηχητικούς καλλιτέχνες.
Στην έρευνά του ο Vert εστίασε κατά κύριο λόγο στα πρώιμα έργα του Ξενάκη, όπως τα Έξι τραγούδια για πιάνο (1950-51) – μια σύντομη σουίτα για πιάνο, η οποία εμπεριέχει πολλά στοιχεία ρουμανικής και ελληνικής δημοτικής μουσικής. Ο Ξενάκης είχε δηλώσει πως την εποχή της σύνθεσης του κομματιού, αναζητούσε τις πολιτισμικές του ρίζες: «Προσπαθούσα να βρω την ταυτότητά μου κι αίφνης έγινε σημαντική για μένα η ελληνική μου καταγωγή […] Ο Mussorgsky και ο Bartók μου θύμισαν πως όφειλα να καταλάβω και να αγαπήσω την ελληνική δημοτική μουσική». Θέματα όπως είναι η αίσθηση του ανήκειν, η μετανάστευση, ο ήχος της ομιλίας, ο ρυθμός και η μελωδία της γενέθλιάς του γεωγραφίας αναλύονται στις πρώιμες συνθέσεις του Ξενάκη. Αποτελούν κατά κάποιον τρόπο ακρογωνιαίους λίθους του έργου του.
Ο Vert, εξαιτίας της πολύπλοκης προσωπικής του προέλευσης, συναισθάνεται προσωπικά αυτήν τη διαδικασία αναζήτησης ταυτότητας και πολιτισμικού ριζώματος. Καθώς προέρχεται από τουρκικά, ελληνικά, αραβικά, λεβαντίνικα, αρμενικά και σεφαραδίτικα περιβάλλοντα, διέκρινε στα πρώιμα έργα του Ξενάκη μια παράδοξη και πειραματική προσέγγιση που αντήχησε μέσα του και τροφοδότησε το The Hermit.
Η εγκατάσταση του Vert συμπυκνώνει διάφορα στοιχεία που ο Ξενάκης επίσης ανέπτυξε με την πρακτική του, όπως αρχιτεκτονικά μοντέλα, μαθηματικά, γεωμετρικά σχήματα ή, για παράδειγμα, την ακολουθία Fibonacci (στην οποία κάθε αριθμός είναι το άθροισμα των δύο αριθμών που προηγούνται αυτού).
Τέλος το The Hermit είναι ένας εμβυθιστικός, διαδραστικός τόπος συνάντησης με αισθητική εμπνευσμένη από το nightclubbing, o oποίος θα γεμίσει με ήχους συντεθειμένους από σύγχρονους πειραματικούς μουσικούς (τόσο της τοπικής όσο και της διεθνούς σκηνής). Συγχρόνως, οι έξι μελωδοί στο κέντρο μετατρέπουν τον ίδιο τον χώρο σε μουσικό όργανο. Οι επισκέπτες καλούνται να βυθιστούν και να απολαύσουν το οπτικοαστικό περιβάλλον που έχει δημιουργήσει ο καλλιτέχνης.
Επιμέλεια: Ιόλη Τζανετάκη
ΗΧΗΤΙΚΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ-ΜΟΥΣΙΚΟΙ
Κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της έκθεσης, το περιβάλλον θα ενεργοποιηθεί με ζωντανές μουσικές περφόρμανς:
Agatha & Kristianna Tsimpi, Korhan Erel, Franziska Lantz, Alexander Stewart / Ge1, Saint Precious, André Vida
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Viron Erol Vert (γενν. 1975 στο Varel της Γερμανίας) μεγάλωσε σε ένα διαπολιτισμικό οικογενειακό περιβάλλον, ανάμεσα στη βόρεια Γερμανία, την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα. Σήμερα ζει και εργάζεται μεταξύ του Βερολίνου και της Μεσογείου. Στην καλλιτεχνική του πρακτική, διερευνά ζητήματα ταυτότητας και συγγένειας, προσεγγίζοντας διαφορετικές πτυχές και προοπτικές του προσωπικού και του ξένου. Η πολυπολιτισμική του καταγωγή, όπως και η στενή του σχέση με την κουλτούρα των κλαμπ του Βερολίνου, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην έρευνά του. Τα έργα του Vert, που διακρίνονται από την ατμόσφαιρα του “ενδιάμεσου” —του χώρου μεταξύ ταυτοτήτων, πολιτισμών και εμπειριών— συνυφαίνουν διαφορετικές κουλτούρες, υλικά, γλώσσες, μορφές έκφρασης, τρόπους θέασης και απόψεις για τη ζωή σε μια υβριδική και συμπληρωματική ταυτότητα. Στο καλλιτεχνικό του έργο, ο Vert επιδιώκει να αποκαλύψει και να υπερβεί τα αφηρημένα και θεωρητικά όρια, προκειμένου να εμπλουτίσει την εμπειρία της ζωής με ακουστικά, κοινωνικά και φυσικά φαντασιακά στοιχεία, που εκφράζονται μέσα από εικαστικούς και γλυπτικούς χώρους.
Οι ατομικές του εκθέσεις περιλαμβάνουν: Atoms, Souls, Senses, Villa Romana, Φλωρεντία, Ιταλία (2022), The Chronicler, Künstlerhaus Stuttgart, Στουτγάρδη, Γερμανία (2014), Born in the Purple, Kunstraum Kreuzberg / Bethanien, Βερολίνο, Γερμανία (2017), The Name of Shades of Paranoia, Galerie Wedding, Βερολίνο, Γερμανία (2017). Έχει επίσης συμμετάσχει σε διεθνείς ομαδικές εκθέσεις, όπως The Conundrum of Imagination, Leopold Museum, Βιέννη, Αυστρία (2017), DE–HEIMATIZE IT!, 4.Berliner Herbstsalon, Maxim Gorki Theater, Βερολίνο, Γερμανία (2019), A Handful Of Dust, Ehrenhalle, Βερολίνο, Γερμανία (2020) και 4+3=1, SAVVY Contemporary, Βερολίνο, Γερμανία (2022). Το 2018, ο Vert παρουσίασε για πρώτη φορά το εκθεσιακό του έργο Ambereum στην 1η Διεθνή Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης της Ρίγας (RIBOCA) και το 2019-2022 σε συνεργασία με το Τμήμα Τέχνης & Ακτιβισμού του Φεστιβάλ Roskilde στη Δανία.
Το 2018 έλαβε το βραβείο Villa Romana, ενώ το 2022 του απονεμήθηκε το βραβείο Ludwig Gies για μικρά γλυπτά από το Ίδρυμα LETTE. Υπήρξε υπότροφος της Πολιτιστικής Ακαδημίας Tarabya (2020–2021) και του Urbane Künste Ruhr (2021–2022). Το 2022 ήταν υπότροφος του Künstlerhaus Schloß Balmoral, ενώ το 2023 κέρδισε τον διαγωνισμό Kunst am Bau του Orient Institut Istanbul και της Πολιτιστικής Ακαδημίας Tarabya. Το ίδιο έτος υπήρξε υπότροφος της Ακαδημίας Schloss Solitude.
