Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης
ΕΜΣΤ

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΠΗ ΠΡΩΤΟΝΑΤΑΡΙΟΥ

28/12/2020

Έπη Πρωτονοταρίου
1933- 2020

Αποχαιρετούμε τη σπουδαία Έπη Πρωτοναταρίου

Η Έπη Πρωτονοταρίου, με καταγωγή από τη Σύρο και τη Νάξο, γεννήθηκε στον Πειραιά το 1933 και μεγάλωσε στην Κυψέλη. Φοίτησε στην ιδιωτική σχολή της Μίνας Αηδονοπούλου, όπου είχε δασκάλα την πρωτοπόρο παιδαγωγό Ειρήνη Παϊδούση.

Σπούδασε ζωγραφική στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας (1951-1959), στο εργαστήριο του Γιάννη Μόραλη όπου γνωρίστηκε με την Νίκη Καναγκίνη, τη Γιούλια Γαζετοπούλου-Σταυρίδου, τον Δημήτρη Μυταρά, τον Θόδωρο Παπαδημητρίου, τον Βλάση Κανιάρη, τον Χρίστο Καρά, τον Κώστα Τσόκλη και τον Μίμη Κοντό. Μετά την αποφοίτησή της δίδαξε στη σχολή Αηδονοπούλου αφήνοντας πίσω της σπουδαίο παιδαγωγικό έργο, ενώ παράλληλα συνεργάστηκε και με την ζωγράφο Ελένη Θεοχάρη-Περάκη για το κουκλοθέατρο Ο Μπάρμπα-Μυτούσης δίνοντας τη φωνή της στον χαρακτήρα του Κλούβιου.

Το 1967 γνώρισε τον Μάνο Παυλίδη και από το 1971 ξεκίνησαν μαζί τη λειτουργία της «Αίθουσα Τέχνης Δεσμός». Ήδη από τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του, ο νέος χώρος παρουσίασε και προώθησε τις πιο πειραματικές τάσεις της εποχής ενώ στις δυο δεκαετίες της λειτουργίας του συνεργάστηκε με καλλιτέχνες όπως ο Νίκος Αλεξίου, ο Δημήτρης Αληθεινός, ο Αχιλλέας Απέργης, η Ευγενία Αποστόλου, ο Κώστας Βαρώτσος, ο Γιάννης Γαΐτης, ο Δανιήλ, ο Ηλίας Δεκουλάκος, η Διοχάντη, ο Νίκος Ζουμπούλης και η Τίτσα Γραικού, η Όπυ Ζούνη, ο γλύπτης Θόδωρος, ο Βαλέριος Καλούτσης, η Νίκη Καναγκίνη, ο Χρήστος Καράς, ο Δημήτρης Κοντός, ο Γιώργος Λαζόγκας, ο Στάθης και ο Ανέστης Λογοθέτης, η Μαρία Λοϊζίδου, ο Μίλτος Μανέτας, ο ΜΙΤ Μητρόπουλος, ο Γιάννης Μίχας, η Μπία Ντάβου, ο Δημήτρης Ντοκατζής, ο Παντελής Ξαγοράρης, η Βάνα Ξένου, η Μαρία Παπαδημητρίου, η Ρένα Παπασπύρου, η Ναυσικά Πάστρα, η Χρύσα Ρωμανού, ο Άγγελος Σκούρτης, ο Βασίλης Σκυλάκος, ο Γιώργος Τούγιας, ο Κώστας Τσόκλης και ο Παντελής Χανδρής.

Μέσα από το Δεσμό, η  Έπη Πρωτονοταρίου υποστήριξε ένθερμα το έργο καταξιωμένων αλλά και ανερχόμενων καλλιτεχνών συμβάλλοντας έμπρακτα όσο λίγοι στην ενίσχυση και προώθηση των πειραματικών και πρωτοποριακών καλλιτεχνικών τάσεων στην Ελλάδα. Μετά την παύση της λειτουργίας του Δεσμού, η Έπη Πρωτονοταρίου συνέχισε να βρίσκεται κοντά στους καλλιτέχνες, ενώ αποτελούσε ένα ζωντανό βιβλίο για την ιστορία της ελληνικής τέχνης για τους επιμελητές, κριτικούς και ιστορικούς τέχνης που είχαν την τύχη να την γνωρίσουν.

Πολλά από τα έργα σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών που σήμερα βρίσκονται στη συλλογή του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά στους χώρους της Αίθουσας Τέχνης Δεσμός με τη συμβολή και φροντίδα της Έπης Πρωτονοταρίου. Υλικό από το αρχείο του Δεσμού υπάρχει στο καλλιτεχνικό αρχείο του ΕΜΣΤ.

Οι συμβουλές και η υποστήριξή της στις περιοδικές εκθέσεις του ΕΜΣΤ Μπία Ντάβου. Αναδρομική, Δημήτρης Αληθεινός. Αναδρομική και Ρένα Παπασπύρου. Φωτοτυπίες απευθείας απ’ την Ύλη, 1980-1981 ήταν καθοριστικής σημασίας.

EL / EN